Kontynuuj Ta strona używa plików cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Kontynuowanie przeglądania serwisu bez zmiany ustawień traktujemy jako zgodę na użycie plików cookies. Więcej w "Polityce Cookies".

A to ciekawe

Data opublikowania: 2017-03-22

Marzec w przyrodzie – Puszcza Białowieska budzi się

W kalendarzu mamy marzec-  a wraz z nim słoneczno- deszczowy koktajl, przyprawiony szczyptą mrozu. Przedwiośnie trwa…

I choć kapryśna aura nas nie rozpieszcza, marzec to czas wschodów pierwszych roślin zielonych oraz budzenia się soków w roślinach wieloletnich.  W drugiej połowie miesiąca szaro – brązowe runo zaczyna się zielenić. Pierwsze rośliny dziarsko przedzierają się przez suche liście. Podczas gdy w przydomowych ogrodach widać już przebiśniegi - symbol przedwiośnia, podmokłe grądy i żyzne olsy stopniowo pokrywa zielony dywan utkany z białych nitek zawilców i fioletowych przylaszczek, zaś w rowach pojawiają się żółte wzory kaczeńców. Byliny przedwiośnia muszą się spieszyć, by zdążyć zażyć odpowiednią dawkę odżywczych kąpieli słonecznych – zanim gejzer zieleni rozbucha się na dobre i przysłoni życiodajne słońce. Poza tym konkurencja szybko rośnie – podbiał, pierwsze miodunki, jasnota biała, szczawiki zajęcze i czosnek niedźwiedzi, zachęcone marcowym skokiem temperatury uparcie prą do góry. Słońce coraz odważniej chadza po jasnym niebie, by z końcem miesiąca wydłużyć swą wędrówkę o całe dwie godziny. Nagrzana ziemia budzi uśpioną przyrodę do życia. Na przedwiośniu budzą się drzewa i krzewy. Wierzbowe bazie to najbardziej charakterystyczny zwiastun wiosny, a symbol przedwiośnia. Mało kto jednak wie, że są one jadalne (niegdyś zielarki zalecały połknięcie jednego kotka na ból gardła). Podobnie jak kwiatostany leszczyny – krótkie niteczki żywo reagują na powiew wiatru. Pękają pąki, na drzewach nieśmiało pojawiają się pierwsze, maleńkie listki. Wśród nich wesoło podrygują sikorki i kowaliki ubrane w gustowny, niebieski frak. Kowaliki są nie tylko śliczne, to także oryginały w ptasim świecie – jako jedyne spośród ptaków europejskich potrafią  dźwięcznie skakać po pniach głową w dół. Bystre oko ornitologa wypatrzy także (choć prędzej usłyszy) długo wyczekiwanych gości z dalekich krajów – z urlopu wracają skowronki i kosy. To nie jedyni zimowi przybysze – podniebną autostradę przycinają klucze dzikich gęsi oraz żurawi – donośny głos tych ostatnich – klangor rozbrzmiewa na puszczańskich łąkach. A pod koniec miesiąca do puszczańskiego matecznika dotrą pierwsze bociany. Gwiazd puszczańskiej estrady coraz więcej, w ptasim światku panuje wielkie ożywianie – także w nocy. Kombinacja melodii i dźwięków przypomina, że wczesna wiosna to początek randkowania. Wtenczas kruki popisują się lotami tokowymi, sójki uwijają się przy budowie gniazd, w pocie czoła pracują także dzięcioły – miarowy stuk ich dzioba słychać w całym lesie. Bębniąc dzięcioły zaznaczają swoje terytorium – wszakże pora szukać parterki. Puszcza Białowieska jest domem  wszystkich gatunków dzięciołów Europy, w tym niezwykle rzadkiego dzięcioła trójpalczastego, w Polsce spotykanego tylko w Puszczy i Karpatach.

Hen na skraju świerkowych borów bagiennych i podmokłych łęgów dostrzec można nieco tajemniczego jarząbka. Z kolei w nocy słychać pohukiwania puszczyków – marzec to szczyt okresu lęgowego. Także żurawie po letnim urlopie ochoczo przystępują do randkowania. Zabierają się do tego z gracją i iście królewską elegancją – taniec godowy pary, która krąży wokół siebie z rozpostartymi skrzydłami, by następnie wykonać wyskoki i głębokie skłony, zapiera dech w piersi.

Randkowaniem zajęci są nie tylko skrzydlaci mieszkańcy puszczy – marcowa aura sprzyja porywom serca. W świecie płazów wielkie ożywienie – żabie gody otwiera pospolita żaba trawna, która po złożeniu skrzeku (pod postacią galaretowatych, kulistych kłębów, liczących 670-4500 jaj), opuszcza wodę, by do jesieni oddawać się ulubionej rozrywce – polowaniu na drobne bezkręgowce. A w sierpniu do starych rodziców dołączą ich dorosłe młode. W marcu za randkowanie zabierają się także żaby moczarowe – samce przyodziewają gustowne jaskrawoniebieskie fraki ślubne, mające przyciągnąć żabie panny młode. A po uroczystych zaślubinach do łask na powrót wraca zielony kombinezon.

Swojej drugiej połowy w marcu poszukują także ssaki – gronostaje, zające bielaki, wilki, a także samotny z reguły ryś. Podczas, gdy jedni randkują, inni z czułością opiekują się swoimi maluchami. Po zimowych godach pełne ręce roboty ma mama bóbr oraz loszka dzika. Ciekawskie maluchy pod czułym okiem rodzicielki poznają świat, wesoło baraszkują wśród budzących się krzewów. Pierwsze odcienie zieleni w runie leśnym zwiastują czas obfitości pożywienia – cieszą się z tego nie tylko młode rodziny, ale wszyscy amatorzy wegetariańskiej diety. Żubry, sarny, jelenie i łosie opuszczają zimowe pasieki w poszukiwaniu pożywnych zielonych roślinek – menu w puszczańskiej restauracji jest stale uzupełniane. Więźi laczące stada rozpadają się. W marcu widok pasących się na polach licznych stad żubrów jest coraz rzadszy. Idąc  tropem dużych łakomczuchów  możemy znaleźć bujne poroże jeleni i łosi – porzucone już lutym. Samce rozpoczynają budowę nowego oręża przed jesiennym rykowiskiem. Nadejście wiosny cieszy także najmniejszego ssaka w puszczy – ryjówkę. Ze względu na szybki metabolizm wiecznie głodna ryjówka dziennie potrafi zjeść więcej niż wynosi masa jej małego ciałka. Zwierzątko nerwowo przeczesuje runo w poszukiwaniu nasion owoców, a pod koniec miesiąca, gdy jest ciepło – ulubionych owadów. Choć zaznaczyć trzeba, że o ile aura nie poskąpi ciepła, pierwsze owady sennie krążą nad puszczańskimi łąkami. Są to m.in. motyle – rusałki, bieliki kapustniki.

Wraz z pierwszym skokiem temperatur puszczańskie ścieżki wydeptują także zimowe śpiochy. W runie baraszkują głodne jeże, zaś ponad ich główkami nocną puszczę przemierzają białowieskie nietoperze – gacki, mroczki i inne. Budzi się borsuk – on także pierwsze chwile po przebudzeniu spędza na poszukiwaniu jedzenia (trzeba uzupełnić zapas tłuszczyku): marcowa leśna stołówka oferuje smakowite dżdżownice, pożywne korzonki, ptasie jaja. Po sytym obiadku czas na pierwsze wiosenne porządki – borsuk to bardzo schludne zwierzę, prawdziwy puszczański perfekcyjny pan domu. Lubujący w czystości borsuk dba o czystość zarówno okolicy nory jak też swojego podziemnego domu, który ze względu na skomplikowany architektonicznie układ często przypomina willę. I to wielopokoleniową – borsuki prowadzą skryty, nocny tryb życia, żyjąc w grupach rodzinnych. Jedną norę może zamieszkiwać kilka pokoleń borsuków. Zwierzęta kopią i udoskonalaj swoje nory z dbałością o szczegóły (nie zapominają o łazience– w norach kopane są miejsca przeznaczone na latryny) i z dużym zaangażowaniem– przestrzeń mieszkalna może zajmować kilka pięter!  Jeśli ktoś mógłby konkurować z bobrami o miano najlepszego przyrodniczego architekta (oczywiście w świecie ssaków)  to tylko schludne borsuki.  A gdy czystości stanie się zadość czas na randkowanie – gody u borsuków trwają do października.  Swoje podziemne korytarze odświeża także kret – kopce widać na polach i pastwiskach

Niewątpliwie świat przyrody przygotowuje się na poswatanie długo oczekiwanej wiosny. Czasami są to daremne wysiłki – nie bez kozery staropolskie przysłowie przestrzega, że w marcu jak w garncu. Przymrozki, a nawet śnieg potrafią przyhamować zakusy wiosny. Ah, kotłują się dwa żywioły, zima brutalnie studzi wiosenny zapał. Na nic jednak jej rozpaczliwie próby – wiosenni sprzymierzeńcy uparcie zdobywają kolejne przyczółki, by ostatecznie objąć we władanie puszczański bastion. A 21 marca, w tajemniczą równonoc wiosenną,  zimowa personifikacja – Marzanna ostatecznie opuści świat.

Katarzyna Miszczuk

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Pozostałe A to ciekawe
2017-03-22

Marzec w przyrodzie – Puszcza Białowieska budzi się

W kalendarzu mamy marzec-  a wraz z nim słoneczno- deszczowy koktajl, przyprawiony szczyptą mrozu. Przedwiośnie trwa…
Czytaj więcej
2016-03-14

Powiat niezwykły: Wielki Post w ludowej obrzędowości

W tradycji chrześcijańskiej to czas żarliwiej modlitwy i oczekiwania.
Czytaj więcej
2017-03-20

W krainie tradycji: Wiosenne obrzędy – równonoc wiosenna. Echa Jarego święta

Co ma wspólnego tradycja wielkanocna ze Słowianami?
Czytaj więcej
2019-03-06

Hładyszka w Kleszczelach zaprasza na warsztaty pieczenia busłowej łapy

Busieł, busieł na łapy, polubisz toj chaty, daj Boże, na drugi rok dożdaty! – tymi gorącymi życzeniami mieszkańcy regionu Puszczy Białowieskiej witali bociany
Czytaj więcej
2019-02-22

Wsparcie LOT „Region Puszczy Białowieskiej” dzięki zakupom internetowym przez serwis fanimani.pl

Lokalna Organizacja Turystyczna „Region Puszczy Białowieskiej” może otrzymać od Ciebie darowiznę za każdym razem, gdy kupujesz coś w internecie
Czytaj więcej
2019-02-19

O hajnowskim Marcinku w najnowszym „Wprost”

W najnowszym numerze Wprost ukazał się artykuł Elżbiety Tomczyk – Miczka przedstawiającym Hajnowskiego Marcinka.
Czytaj więcej
2019-02-13

Podlaskie coraz bardziej popularne

Ze statystyki portalu nocowanie.pl wynika, że coraz więcej turystów poszukuje noclegu w Podlaskim. A Białowieża jest drugim, zaraz po Augustowie, najpopularniejszym kierunkiem podróży.
Czytaj więcej
2019-02-01

Luty w Puszczy

Puszczańskie Walentynki i zwiastuny Wiosny!
Czytaj więcej
Zobacz więcej
najczęściej czytane

Podróże małe i duże: Narew – puszczańskie miasteczko portowe

Data dodania 2019-03-23

Kartka z Kalendarza: 27 maja– Święto Zesłania Ducha Świętego (Dzień Świętej Trójcy, Pięćdziesiątnica

Data dodania 2019-03-23

Puszczański kwietnik – kwiaty maja

Data dodania 2019-03-23

Czarowna Noc Kupały – słowiańskie walentynki.

Data dodania 2019-03-23

Kartka z kalendarza: 20 maja - Zielone Świątki

Data dodania 2019-03-23