Strona główna

Szlaki turystyczne piesze, samochodowe

 

Puszczę Białowieską przecina kilkanaście szlaków turystycznych umożliwiających odkrycie tajemnic i piękna regionu. Szlaki te służą głównie pieszym wędrówkom, jednak równie dobrze zdają egzamin jako ścieżki rowerowe. Trasy biegną żwirowymi lub asfaltowymi duktami o małym natężeniu ruchu drogowego w głąb Puszczy Białowieskiej i jej okolicy.  bez_tytulu_5.jpg

 

Hajnówka - Białowieża (zielony, 25 km)

Szlak biegnie przez utworzony w 1921 r. Rezerwat Krajobrazowy im. Władysława Szafera, rozciągający się wzdłuż drogi łączącej obie miejscowości. Rezerwat chroni florę i faunę Puszczy Białowieskiej oraz ok. 37 kurhanów z X - XIII wieku. W połowie trasy szlak przecina szosę Hajnówka – Białowieża, prowadzi do Rezerwatu Pokazowego Żubrów, w którym można zobaczyć zwierzęta żyjące w Puszczy. Trasa kończy się w Białowieży – stolicy Puszczy Białowieskiej.

 

Hajnówka - NarewkaSzlak walk partyzanckich (czerwony, 22 km)

 Historyczny szlak prowadzący w głąb puszczańskiej kniei. Podążając śladami oddziałów partyzanckich, docieramy do cennych kulturowo i przyrodniczo zakątków. Mająca swój początek w Hajnówce trasa szlaku biegnie przez rezerwat „Lipiny”, utworzony w celu zachowania jedynego na terenie Puszczy stanowiska dębu bezszypułkowego oraz tajemniczy rezerwat „Szczekotowo”, który chroni największe w puszczy zbiorowisko kurhanowe (131 kurhanów z X-XIII w.). w odległości 7 km od Szczekotowa dochodzimy do skraju lasu i osady Świnoroje, gdzie znajduje się pole namiotowe, a także ścieżka dydaktyczna „Pod Dębami” Leśnego Kompleksu Promocyjnego „Puszczy Białowieskiej”. Szlak kończy się w Narewce.

 

Hajnówka - Orzeszkowo - HajnówkaSzlak Śladami Powstania Styczniowego (niebieski, 31 km)

Ścieżka ma charakter obwodnicy turystycznej. Jest to szlak, na którego duktach echo wojennej zawieruchy pobrzmiewa do dziś. Trasa szlaku biegnie obrzeżami puszczy do wsi Orzeszkowo, gdzie znajduje się pomnik powstańców rozstrzelanych w 1863 r. oraz krzyż z czasów II wojny światowej postawiony przez mieszkańców w podziękowaniu za ocalenie wsi przed spaleniem. Kolejnym punktem na trasie jest miejscowość Łozice, w której pobliżu stoi pomnik upamiętniający walkę polskich i radzieckich partyzantów z okupantem hitlerowskim.  Dalej szlak zagłębia się w leśne ostępy, doprowadzając do pomnika przyrody - „Car Dąb”. Choć ten potężny dąb usechł w 1984 r., to wciąż stoi, strzegąc lasu. Kierując się na wschód, dotrzemy do trasy przejazdu kolejki wąskotorowej. Szlak biegnie przy rezerwacie „Głęboki Kąt”, który został utworzony w celu ochrony boru świerkowego. W końcowym odcinku trasy, za szosą wiodącą do Białowieży, skręcamy na północ w leśną drogę, którą dochodzimy do miejsca straceń z lat 1941-1943. Szlak kończy się w Hajnówce.  

 

Białowieża - Topiło (żółty, 19 km)

Szlak wiedzie Drogą Sinicką w głąb puszczańskiej kniei przez rezerwaty: Podcerkwa, Berezowo, Olszanka Myśliszcze, Michnówka. Chronią one przede wszystkim miejsca bytowania motyli dziennych i kraśników. Szlak kończy się w leśnej osadzie Topiło – urokliwej wsi stanowiącej końcowy przystanek kolejki wąskotorowej. Główną atrakcją jest zlokalizowany w pobliżu sztuczny zbiornik podzielony groblą, na której znajduje się mini skansen kolejki leśnej, a przy tym stawie wiaty i miejsce ogniskowe. Wokół akwenu rozpościera się ścieżka edukacyjna „Puszczańskie Drzewa”. Spokój okolicy mąci jedynie melodyjny śpiew ptaków – to idealne miejsce do wypoczynku od wielkomiejskiej wrzawy. Wokół zbiorników wodnych Topiło znajduje się ścieżka dot. ochrony orlika krzykliwego. Na 10 planszach przedstawiona jest informacja o tym, jak zmieniała się sytuacja i kondycja białowieskiej populacji orlików wraz ze zmieniającymi się warunkami lęgowymi i sposobami użytkowania obszarów okołopuszczańskich przez człowieka.

 

Białowieża - Czerlonka Osada - Zwierzyniec (niebieski, 17 km)

Szlak rozpoczyna się przy zabytkowym, drewnianym dworcu Białowieża Towarowa (obecnie mieści się tam stylowa „Restauracja Carska”), prowadzi przez wsie Podolany I i Podolany II, do Ośrodka Edukacji Leśnej „Jagiellońskie”, stanowiącego część Leśnego Kompleksu Promocyjnego „Puszcza Białowieska” Nadleśnictwa Białowieża. W ośrodku turysta może pogłębić swoją wiedzę o puszczy oraz obejrzeć ciekawe wystawy o tematyce przyrodniczej. W dalszej części szlak biegnie Trybem Jagiellońskim do śródleśnych miejscowości: Czerlonki, a stamtąd do Osady Zwierzyniec.

 

Białowieża -Miejscami Pamięci Narodowej (czerwony, 14 km)

Szlak pokrywa się częściowo ze ścieżką edukacyjną „Krajobrazy Puszczy” oraz szlakiem niebieskim. Ścieżka rozpoczyna się w Białowieży przy Parku Pałacowym, dalej biegnie niedaleko zabytkowego drewnianego dworca Białowieża Towarowa (dziś: „Restauracja Carska”), docierając do położonego w lesie Ośrodka Edukacji Leśnej „Jagiellońskie”. Szlak przypomina o tragicznej, powojennej przeszłości, upamiętnia miejsca kaźni.  Jednym z takich miejsc jest znajdująca się nieopodal ośrodka dawna żwirownia, gdzie stoi pomnik przypominający o zbrodni hitlerowskiej dokonanej na 77 mieszkańcach Białowieży i okolic. To największe miejsce straceń w Białowieży z okresu okupacji niemieckiej. Kolejne znajduje się w okolicy ulicy Granicznej w Białowieży, do której dojdziemy minąwszy uprzednio wsie Podolany I i Podolany II. Teren, o którym mowa, to miejsce kaźni 13 osób podejrzanych o współpracę z partyzantami. Szlak kończy się w Białowieży przy bramie Parku Pałacowego.

 

Białowieża - Siemianówka (niebieski, 41 km)

Długi szlak, umożliwiający dogłębne poznanie Puszczy. Trasa prowadzi przez Pogorzelce, gdzie zachowała się drewniana architektura wsi podlaskiej. Następnie biegnie przez uroczysko Stara Białowieża (tutaj znajduje się ścieżka edukacyjna „Szlak Dębów Królewskich i Książąt Litewskich”).W dalszej części trasy szlak prowadzi leśnymi duktami wzdłuż granicy Białowieskiego Parku narodowego oraz siedliska Pogorzelce – najmniejszego rezerwatu przyrody utworzonego na terenie Puszczy Białowieskiej. kolejnym etapem wędrówki jest miejscowość Gruszki, gdzie mieści się siedziba Nadleśnictwa Browsk. Jest to miejsce godne uwagi ze względu na liczne atrakcje. Są to m.in. ciekawe ścieżki edukacyjne (w tym Złoty szlak  św. Eustachego z kapliczką rzeźbioną w 360-letnim dębie), zegar słoneczny zwany poromierzem, herbarium oraz Izba edukacji przyrodniczo-leśnej. Ciekawostką jest fakt, iż Nadleśnictwo Browsk rozpoczęło realizację projektu „Żubr w kadrze”, polegającego na całodobowej obserwacji żubra i innych zwierząt w Puszczy Białowieskiej (żubry on-line można obejrzeć na stronie nadleśnictwa: www.lasy.com.pl/web/browsk). Kolejnym etapem wędrówki jest Babia Góra, gdzie znajduje się wieża widokowa Maruszka. Szlak kończy się w Siemianówce – wsi położonej nad Zalewem Siemianówka. To ideale miejsce do uprawiania sportów wodnych, takich jak kajakarstwo, żeglarstwo czy windsurfing.

 

Białowieża - Narewka (żółty, 21 km)

Trasa szlaku biegnie w głąb puszczy, przez wieś Pogorzelce, w której mieści się galeria „Kresy” prezentująca wyroby sztuki ludowej oraz przez Uroczysko Stara Białowieża, gdzie znajduje się kilkusetmetrowa ścieżka edukacyjna – „Szlak Dębów Królewskich i Książąt Litewskich”. Szlak prowadzi Drogą Narewkowską przez Janowo do Narewki. Zachwycające bogactwo przyrodnicze, możliwość oddychania świeżym powietrzem to główne atuty tego szlaku.

 

 

Zamosze tzw. Kosy Most (Wilczy Szlak, zielony, 11,5 km)

Szlak wiedzie przez malownicze obszary leśne północnej części Białowieskiego Parku Narodowego. Rozpoczyna się na skraju osady Zamosze. Nazwa osady pochodzi od wsi, która istniała tu przed II wojną światową. Szlak biegnie na zachód Parku za tzw. Kosy Most. Na trasie znajdują się m.in.: Uroczysko Głuszec z występującymi tu borami bagiennymi; ekspozycja leśnej kolejki wąskotorowej; ogromny głaz narzutowy; Uroczysko Wilczy Szlak (od którego powstała nazwa szlaku), w pobliżu którego zlokalizowana jest ścieżka edukacyjna „Przez trzy zbiorowiska”; stary dąb o dużych rozmiarach; łąki nadrzeczne nad rzeką Narewka. Od szlaku, tuż przy Kosym Moście, odchodzi czarny szlak do ostoi żubrów (dł. 200 m). Dalej można wrócić leśną drogą gruntową, potem asfaltową przez Janowo do Narewki.

 

Stare Masiewo - Uroczysko Głuszec - Stare Masiewo (czerwony, 6,5 km)

Jest to szlak okrężny, częściowo pokrywa się z zielonym „Wilczym Szlakiem”. Rozpoczyna się we wsi Masiewo Stare, prowadzi wokół uroczyska Głuszec, którego południową część w przeszłości chroniono jako rezerwat przyrody. Przy trasie znajdują się m.in. Polana Masiewska z wsią Masiewo Stare, z charakterystyczną dla tych terenów drewnianą zabudową szeregową; Uroczysko Głuszec z występującymi tu borami bagiennymi; pozostałości mielerza do wypalania węgla drzewnego; ekspozycja leśnej kolejki wąskotorowej. Od szlaku w okolicy wsi Masiewo Stare odchodzi szlak oznakowany kolorem czarnym, prowadzący do ostoi żubrów „Czoło” i cmentarza ewangelickiego (dł. 2 km).

 

 

„Carska Tropina” – czarny, dł. 4 km

Rozpoczyna się na składnicy przed „Kosym Mostem”. Szlak prowadzi wzdłuż doliny rzeki Narewka starą drogą usypaną jeszcze za czasów carskich – stąd nazwa szlaku. Ukazuje jeden z ciekawszych zakątków północnej części Białowieskiego Parku Narodowego. Na trasie znajdują się m.in: wieża widokowa z widokiem na dolinę rzeki Narewka – doskonałe miejsce do obserwacji ptaków i dużych ssaków Puszczy Białowieskiej oraz dobrze zachowane zbiorowiska leśne, zbliżone charakterem do naturalnych, głównie grądy i olsy. Interesującym miejscem na szlaku jest punkt widokowy, nawiązujący architekturą do tradycyjnych brogów, z którego roztacza się widok na nadrzeczne łąki i obszar ochrony ścisłej BPN.

 

,,Kleszczele – miasto królewskie na Kresach’’

Krótki szlak spacerowy ukazujący wielowiekową historię, kulturę i piękno miasta Kleszczele. Ścieżka rozpoczynająca się przy pomniku Zygmunta, prowadzi turystę do najciekawszych punktów w mieście. Poruszanie po szlaku ułatwiają tablice informacyjne przybliżające turyście historię poszczególnych obiektów. Zabytkowe obiekty sakralne, historia miasta związana ze społecznością żydowską, Holendrami, Centrum Turystyki i Kultury „Hładyszka”, gdzie znajdują się  Ametystowa Komnata, wystawa rzeźb Sławomira Smyka i filiżanka smaków to główne elementy szlaku.

 

SZLAKAMI KULTUROWEGO PIĘKNA REGIONU

 

Szlak Prawosławnych Świątyń(żółty, 164 km)

Trasa: BiałystokDojlidy -HalickieZwierkiPasynkiZabłudówOstrówkiPawłyRyboły -most na rzece NarewPloskiKnorozyChrabołyRajskHaćki - Hryniewicze Duże - Bielsk PodlaskiParcewoOrlaSzczytyCzyżeNowoberezowo - Hajnówka - Dubiny - WasilkowoŁosinka - ChrabostówkaNarew - Iwanki RohozyTrześcianka - Folwarki TylwickieTopolanyHieronimowo - Michałowo.

Szlak promuje kulturę prawosławia na Północnym Podlasiu, ukazuje jej architektoniczny dorobek – od monumentalnych świątyń, stanowiących wizytówkę regionu (m.in. Cerkiew pw. Św. Mikołaja Cudot1)wórcy z 1864 r., w której znajdują się relikwie Gabriela Zabłudowskiego, czy Sobór pw. Św. Trójcy w Hajnówce), po małe zabytkowe cerkiewki wtopione w pejzaż wsi. Na trasie natrafimy również na maleńkie kapliczki oraz krzyże wotywne, dotrzemy ponadto do miejsc cudownych objawień (w okolicy wsi Chraboły znajduje się uroczysko Główkowo, w którym wg legendy objawiła się ikona Matki Bożej). Przebycie szlaku to doskonała okazja do poznania wielokulturowego charakteru regionu.

 

Carski Szlak(Carski Hostineć) (ok. 35 km)

Trasa: Studziwody - Bielsk PodlaskiWidowoUżykiŁoknicaPodrzeczanyCzyżeOsówkaKojły - Nowe BerezowoCzyżyki - Hajnówka.

„Carski Hostnieć” to trasa, którą przez Bielsk Podlaski do Białowieży podróżowali rosyjscy carowie, książęta i arystokraci. Jest godna uwagi ze względu na zabytki kulturowe i historyczne, świadczące o bogatej przeszłości tych terenów. Jednym z ciekawszych miejsc jest wczesnośredniowieczne Cmentarzysko Hrabniak z kurhanami i grobami w obstawach kamiennych datowane na X-XII w. w połowie drogi między Czyżami a Zbuczem należy skręcić w polną drogę prowadzącą do oddalonego o kilkaset metrów lasu. Podążając w kierunku cmentarzyska, natkniemy się na skupisko krzyży (najstarszy z XIX w.) oraz kamień z wyrytym napisem oraz datą wskazującą 1834 r. ponadto, szlak ukazuje piękno podlaskiej architektury sakralnej i mieszkalnej.

 

Podlaski Szlak Kulturowy "Drzewo i Sacrum"

Szlak został stworzony z myślą o ukazaniu piękna drewnianej architektury oraz najciekawszych i atrakcyjnych turystycznie miejsc znajdujących się w powiatach bielskim i hajnowskim. Podlaski Szlak Kulturowy „Drzewo i Sacrum” przebiega przez gminy: Bielsk Podlaski, Orla, Dubicze Cerkiewne, Hajnówka, Czyże, Narew, Zabłudów. Na trasie mamy okazję zobaczyć drewniane budownictwo o unikatowej ornamentyce – zachwyca bogactwo form zdobniczych oraz bogate wnętrza prawosławnych świątyń. Szlak polecamy dla wszystkich, którzy dogłębnie chcą poznać kulturę regionu.  Więcej informacji można uzyskać na stronie http://drzewoisacrum.eu/pl/trasa.